تلفات افراد ملکی و نظامی در افغانستان از 2001 تا 2011

 جان باختگان جنگ افغانستان از 2001 تا 2011

نویسنده: عبدالرحیم احمد پروانی                                                                                           

سال دو هزار و ده میلادی را نیز پشت سر گذاشتیم و در حالی وارد سال جدید 2011 شدیم  که دورنمای روشنی از اوضاع افعانستان به چشم نمی خورد. جنگ افغانستان که از 2001   میلادی با یورش قوای امریکا و متحدینش بر افغانستان  تحت نام مبارزه با تروریزم وارد مرحله جدیدی گشت، هنوز ادامه داشته و هر روز قربانی تازه می گیرد. طالبان که با نخستین بمباردمان های هوایی امریکا و حملات زمینی نیروهای جبهه متحد ملی  ناپدید شده بودند، دو باره سر برافراشته و به خطر جدی یی در برابر دولت مبدل گشته اند.

این نوشته سر آن ندارد تا به چند و چون این جنگ بپردازد. منظور من ارایه نتیجه کار پژوهشی یی است که با استفاده از منابع مختلف،  آماری از جان باختگان یا در حقیقت قربانیان جنگ افغانستان، به ویژه غیر نظامیان افغان که   بی گناه ترین و مظلوم ترین آن ها را تشکیل می دهد.

آمار گرد آوری شده از منابع مختلف انترنیتی و یادداشت های شخصی ام گرفته شده است. با وجود تلاش های فراوان، شوربختانه موفق نگردیدم آمار کاملی از جان باختگان نیروهای ارتش و پولیس افغانستان را از سال 2001 تا 2011 به دست بیاوریم. به گفته منابع مختلف وزارت دفاع افغانستان تنها از سال 2007 به این طرف به نشر تلفات افراد مربوط خود مبادرت ورزیده است.

در مورد تلفات پولیس افغانستان نیز معلومات کافی یی به دست نیاوردم و تنها به آماری اتکاء کردم که از طریق منابع مختلف انترنیتی و اعلامیه های مطبوعاتی و  اظهارات سخنگوی وزرات داخله افغانستان  ارایه گردیده است. البته مشکل است باور کرد وزارت های داخله و دفاع افغانستان  و در مجموع دولت افغانستان چنین آماری در دست ندارند. دوری من از کشور باعث گردید تا نتوانم به مراجع مسوول تماس گرفته، آماری را که می خواستم به دست بیاورم. می کوشم در آینده نزدیک این نقیصه را رفع کنم.

                                                           

                                                            1 – تلفات افراد ملکی

سال 2001 – 2003:

در این شک نیست که قربانیان اصلی جنگ افغانستان افراد غیر نظامی هستند. نوشته حاضر نشان می دهد که تلفات غیر نظامیان در افغانستان با گذشت هر سال افزایش می یابد. حملات قوای ناتو، به ویژه بمباردمان هوایی و فعالیت های جنگی طالبان، به ویژ حملات انتحاری که در مناطق مزدحم صورت می گیرد، کمتر به نظامیان و اما بیشتر  به غیر نظامیان آسیب می رساند و جان بسیاری را می گیرد. حملات انتخاری اخیر گواه این مدعاست.

 “طرح بدیل دفاعی”[i]  تخمین می کند که در سه ماه – از هفتم اکتوبر 2001 تا اول جنوری 2002 دستکم 1000 تا 1300  غیر نظامی مستقیمن در اثر حملات هوایی نیروهای تحت امر امریکا کشته شده اند. تا میانه های ماه جنوری 2002 دستکم 3200 افغان در اثر گرسنگی، بیماری های ناشی از جنگ و یا جراحات وارد در اثر فرار از مناطق جنگی در اثر حملات هوایی و عملیات نظامی امریکا به قتل رسیده  اند[ii]. لوس آنجلس تایمز دریافته است که ظرف پنج ماه از هفتم اکتوبر 2001 تا بیست و هشتم فبروری 2002  از کشته شدن 1067 تا 1201 غیر نظامی در اثر حملات هوایی درامریکا، انگلستان و پاکستان گزارش شده است. [iii]

تحلیلی که توسط روزنامه گاردین ارایه گردیده، تخمین می کند که در حدود 20000 تن به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در اثر حملات زمینی و هوایی امریکا به قتل رسیده اند.[iv]  پروفیسور مارک هیرولد از دانشگاه نیو هامپشایر تخمین می کند که طی بیست ماه از هفتم اکتوبر 2001 تا سوم جون 2003 دستکم 3100 تا 3600 غیر نظامی در اثر حملات مستقیم قوای تحت امر امریکا کشته شده است.[v]

خلاصه:

  • Ø      از 2001 تا 2003 تعداد تلفات دراثر حملات مستقیم 3100 تا 3600
  • Ø      از 2001 تا 2003 تعداد تلفات دراثر فعالیت های غیر مستقیم نظامی 3200 تا 20000
  • Ø      از 2001 تا 2003 مجموع تلفات دراثر حملات مستقیم و غیر مستقیم نظامی بین  6300 تا 23600
  • Ø      از تعداد تلفات   در اثر   عملیات طالبان در جریان سال های 2001 تا 2003 آماری به دست نیامد.

سال 2004:

آماری به دست نیامد.

سال 2005:

پروفیسور مارک هیرولد از دانشگااه نیو هامپشایر تخمین می کند که دستکم 408 تا 478 غیر نظامی افغان در اثر عملیات مستقیم نیروهای ناتو/امریکا کشته شده است.[vi]

  • Ø      تعداد تلفات در اثر حملات مستقیم نظامی در سال 2005 بین 408 تا 478.
  • Ø      تعداد تلفات در اثر فعالیت های غیر مستقیم نظامی در سال 2005 – آماری به دست نیامد.
  • Ø      از تعداد تلفات در اثر حملات طالبان در این سال آماری به دست نیامد.

سال 2006:

سازمان دیده بان حقوق بشر تخمین می کند که در سال 2006 دستکم 699 غیر نظامی افغان در اثر عملیات مختلف نظامی شورشیان مخالف دولت جان باخته اند.[vii]

همین سازمان گزارش داده است که در سال 2006، 230 غیر نظامی افغان در اثر عملیات ناتو و یا امریکا کشته شده است. از آن جمله 116 تن در اثر حملات هوایی و 114 تن در اثر حملات زمینی[viii]اما پروفیسور مارک هیرولد از دانشگاه نیوهامپشایر تخمین می کند که دستکم 653-769 نفر در اثر عملیات مستقیم نظامی امریکا/ناتو کشته شده است.

خلاصه:

به اساس تخمین سازمان دیده بان حقوق بشر، 929 غیر نظامی در اثر برخورد های مسلحانه در سال 2006  کشته شده اند.  در این سال در مجموع، 4400 نظامی و غیر نظامی افغان در اثر فعالیت های نظامی کشته شده اند که این رقم دو برابر سال 2005 است.  به اساس یک گزارش آسوشیتد پرس با اتکاء به گزارش های  ناتو، نیروهای ائتلاف و منابع افغان در حدود 4000 نظامی و غیر نظامی افغان در سال 2006 کشته شده است.

از تعداد تلفات در اثر فعالیت های غیر مستقیم نظامی در سال 2006 آماری به دست نیامد.

سال 2007

به اساس گزارش هیئت سازمان ملل متحد برای کمک به افغانستان  (یوناما) 700 تن غیر نظامی در سال 2007 در اثر عملیات نظامی عناصر ضد دولتی به قتل رسیده است که مسوولیت کشتار 46% غیر نظامیان را در این سال متوجه آن ها می سازد. همچنان دیده بان حقوق بشر تخمین می کند که دستکم 950 غیر نظامی افغان در اثر فعالیت های مختلف نظامی شورشیان به قتل رسیده اند.

همین سازمان طی گزارشی تخمین می کند که 434 غیر نظامی افغان در اثر حملات ناتو/امریکا در سال 2007 کشته شده اند. از آن جمله 321 تن در اثر حملات هوایی و 113 تن دیگر در اثر آتشباری زمینی. 57 تن غیر نظامی دیگر در اثر تیراندازی و 192 تن دیگر در وضعیت مجهولی به قتل رسیده اند.

به اساس آمار تخمینی ارایه شده توسط یوناما، 629 غیر نظامی افغان در سال 2007 توسط نیروهای افغان و نیروهای بین المللی کشته شده اند که مسوولیت  41% از کل کشتار غیر نظامیان را در این سال متوجه آنان می سازد. و اما پروفیسور مارک هیرولد از دانشگاه نیو هامپشایر تخمین می کند که دستکم 1010 تا 1207 تن غیر نظامی افغان مستقیمن در اثر حملات ناتو/امریکا در سال 2007 در افغانستان به قتل رسیده اند.

 

خلاصه:

یوناما تخمین می کند که 1523 غیر نظامی افغان در سال 2007 در اثر برخوردهای مسلحانه کشته شده اند.

سازمان دیده بان حقوق بشر گزارش می دهد که دستکم 1633 غیر نظامی افغان در اثر فعالیت های نظامی در سال 2007 در افغانستان کشته شده اند.

تعداد تلفات در اثر عملیات غیر مستقیم نظامی – آماری به دست نیامد.

 

سال 2008

سازمان مستقل حقوق بشر افغانستان گزارش داده است که 1000 غیر نظامی افغان در سال 2008 توسط شورشیان مسلح در افغانستان کشته شده اند. این رقم (1000 تن) را امان الله جیحون سفیر افغانستان در آسترالیا نیز تایید می کند. اما یوناما طی گزارشی از کشته شدن 1160 غیر نظامی افغان توسط نیروهای ضد دولتی خبر می دهد که مسوولیت 55% کشتار غیر نظامیان در سال 2008 را متوجه آنان می سازد. اما سازمان نظارت حقوق افغانستان، تلفات غیر نظامیان در افغانستان را در سال 2008، 2300 تن می داند. این رقم 930 تن را که در اثر حملات انتحاری به قتل رسیده اند، نیز در بر می گیرد.

به اساس گزارش سازمان مستقل حقوق بشر افغانستان 828 غیر نظامی افغان در سال 2008 در اثر عملیات نظامی نیروهای بین المللی در افغانستان به قتل رسیده اند که مسوولیت 39% کل کشتار غیر نظامیان را در این سال متوجه آنان می سازد. بزرگترین تلفات غیر نظامیان توسط نیروهای ائتلاف در این سال در اثر حملات هوایی صورت گرفته است. 552 تن غیر نظامی در این سال در اثر حملات هوایی ناتو/امریکا به قتل رسیده اند که 64% کل تلفات می شود.

 سازمان نظارت بر حقوق افغانستان به این عقیده است که بیشتر از 1620 غیر نظامی افغان توسط نیروهای تحت امر امریکا در سال 2008 در افغانستان کشته شده اند، به شمول 680 تنی که در اثر حملات هوایی به قتل رسیده اند. این سازمان همچنان تخمین کرده است که حملات نظامی نیروهای ناتو/امریکا منجر به زخمی شدن 2800 تن و بیجا شدن 80000 تن دیگر از خانه های شان شده است.

پروفیسور مارک هیرولد از دانشگاه نیو هامپشایر می گوید که دستکم 864 تا 1017 غیر نظامی افغان مستقیمن توسط نیروهای خارجی ناتو/امریکا در سال 2008 در افغانستان کشته شده اند.

خلاصه:

سازمان مستقل حقوق بشر افغانستان گزارش می دهد که 1800 غیر نظامی در اثر برخوردهای مسلحانه در سال 2008   در افغانستان به قتل رسیده اند.

گزارش یوناما حاکی از آن است که 2118 غیر نظامی افغان در اثر برخوردهای مسلحانه در سال 2008 در افغانستان کشته شده اند که بزرگترین رقم را از سال 2001 یعنی از سال اشغال افغانستان تا سال 2008 تشکیل می دهد.

سازمان نظارت بر حقوق افغانستان می گوید که در سال 2008 در  حدود 3917 غیر نظامی افغان کشته، بیشتر از 6800 تن زخمی و در حدود 120000 افغان دیگر مجبور به ترک خانه های خود شده اند.

تعداد تلفات در اثر عملیات غیر مستقیم نظامی – آماری در دست نیست.

سال 2009:

گزارش یوناما قتل 1630 غیر نظامی افغان را در سال 2009 به عناصر ضد دولت افغانستان نسبت داده است. این رقم دو بر سه 2412 یعنی کل تلفاتی است که در این سال دراثر جنگ در همین سال در افغانستان به وقوع پیوسته است.

 بر اساس همین گزارش 596 غیر نظامی افغان در سال 2009 توسط نیروهای بین المللی در افغانستان به قتل رسیده اند که یک بر سه کل تلفات غیر نظامی را در همین سال تشکیل می دهد.  

پروفیسور مارک هیرولد از دانشگاه نیو هامپشایر می گوید که دستکم 922 تا 1073 غیر نظامی در اثر حملات امریکا/ناتو در سال 2009 در افغانستان کشته شده اند.

 یوناما 2412 فقره قتل غیر نظامیان را در سال 2009 در افغانستان ثبت کرده است که  14% افزایش را نسبت به سال 2008 نشان می دهد. در مورد 186 فقره دیگر، یوناما قادر نگردیده است تا به روشنی مسوولیت آن را به یکی از طرفین درگیر نسبت دهد.

تلفات غیر مستقیم – آماری به دست نیامد.

سال 2010 (جنوری تا جون )

نظر به گزارش یوناما 920 تن غیر نظامی افغان توسط عناصر ضد دولت در سال 2010 کشته شده که 72% کل کشته شده گان را تشکیل می دهد.

یوناما گزارش می دهد که 223 غیر نظامی افغان در نیمه اول سال 2010 در اثر حملات نیروهای ائتلاف بین المللی به قتل رسیده اند 18% کل تلفات را در همین مدت تشکیل می دهد.

یوناما 1271 فقره قتل افراد غیر نظامی را در نیمه اول سال 2010 در اثر جنگ تحت رهبری نیروهای امریکا در افغانستان ثبت کرده است. در 128 فقره که ده فیصد کل تلفات را تشکیل می دهد، یوناما قادر نشد تا جناح مسوول را

شناسایی کند.

کل تلفات از سال 2001 تا جون 2010

  • Ø      توسط نیروهای ضد دولتی – 4949 – 6499
  • Ø      توسط نیروهای ائتلاف بین المللی – 5791 – 906-
  • Ø      تلفات غیر مستقیم – 3200 – 20000
  • Ø      مجموع تلفات:  8991 – 28583

 

تلفات غیر نظامیان در افغانستان از سال 2007 تا سپتامبر 2010

               

جنوری 1 تا سپتامبر 2010

2009

2008

2007

کشته

زخمی

کشته

زخمی

کشته

زخمی

کشته

 زخمی

       1,634

       2,809

       2,412

       3,566

       2,118

 

       1,523

 

در جدول زیر نشان داده شده است که مسببین قتل هایی که از سال 2006 تا 2010 میلادی کدام جانب بوده است.                                              

                                                تلفات سالانه افراد ملکی بر اساس جوانب قتل کننده[ix]

 

%0

 

مجموع

 

سایر

 

نیروهای دولتی

 

نیروهای ضد دولتی

 

سال

929

 

230

699

2006

1523

194

629

700

2007

2118

130

828

1160

2008

2412

186

596

1630

2009

1271

128

223

920

2010